U nedjelju, 22. III. 2026. godine, navršila se 81. godina od završetka Bolmanske bitke iz marta 1945, koja je bila posljednja bitka u Drugom svjetskom ratu kojom su njemačke snage, potpomognute raznim kvislinzima, napale jedinice Jugoslovenske i Crvene armije u pokušaju da ponovo zauzmu Baranju kao prostor ključan za izvlačenje svojih jedinica iz jugoistočne Evrope. Tim povodom, a u organizaciji Općine Jagodnjak i Udruge antifašističkih boraca i antifašista (UABA) Beli Manastir, u Bolmanu je dan prije, u subotu 21. marta, po sunčanom i ugodnom vremenu, održano veliko i svečano obilježavanje te godišnjice.

Sudionici obilježavanja

Na svečanosti su bile brojne delegacije i ličnosti iz Baranje, Vukovarsko-srijemske i Virovitičko-podravske županije, Vojvodine (Apatin, Inđija, Rastina, Sombor, Sremska Mitrovica, Subotica, Šid) i Distrikta Brčko. Ove godine obilježavanje je dobilo i stvarni međunarodni karakter jer je u njemu učestvovala i petočlana delegacija udruženja “Štromfeld Aurel” iz Budimpešte.

Među prisutnim uvaženim ličnostima bili su ministar savjetnik Konstantin Guz iz Ambasade Ruske Federacije u Zagrebu, koji je zamjenjivao spriječenog ruskog ambasadora Aleksandra Nurizadea, potom srpski i mađarski konzuli u Vukovaru odn. Osijeku Vladimir Marjanović i Janoš Magdo te saborske zastupnice Dragana Jeckov i Sanja Bježančević.  Prvo su vijenci položeni na partizansku grobnicu i spomenik u Jagodnjaku, potom na spomen-obilježje na lokaciji kod Majških Međa gdje je poginuo komandant Petefi-brigade Ferenc Kiš, dok je centralno obilježavanje održano podno Spomenika palim borcima III. jugoslovenske armije kod Bolmana, a potom i kod spomenika u Tematskom parku u centru sela. Nakon toga učesnici su obišli Spomen-izložbu Bolmanske bitke, a obilježavanje je završeno svečanom akademijom i kulturno-umjetničkim programom u Domu kulture te ručkom za sve goste.

Svečana akademija

Na akademiji su se prigodnim govorima okupljenima obratili načelnica Općine Jagodnjak Danijela Mlinarević, organizator obilježavanje i predsjednik UABA Beli Manastir Nikola Opačić, predsjednik Pokrajinskog odbora SUBNOR-a Vojvodine Jovo Baroševčić i potpredsjednik SABA RH Lazo Đokić. Umjetnički program na tri jezika: na srpsko-hrvatskom, mađarskom i ruskom izveli su članovi “Prosvjetinog” pododbora iz Jagodnjaka pod vodstvom Nade Šalajić, mađarska pjevačka grupa “Duga” iz Novog Bezdana i Vokalno-instrumentalni ansambl “Lira” iz Vukovara, a preko 100 gostiju dočekale su i ugostile članice bolmanske udruge “Zlatna žena”.

Općina Jagodnjak

Jedna mala udruga kakva je UABA Beli Manastir, s više nego skromnim budžetom, ne bi mogla organizirati tako veliko obilježavanje i ugošćavanje tolikog broja gostiju da nema podršku Općine Jagodnjak, koja se i brine o spomenicima i spomen-obilježjima i na čijem se teritoriju i odvijala bitka. To su uvidjeli i predstavnici antifašističkih organizacija iz Vojvodine koji godinama dolaze na takva obilježavanja jer su u Bolmanskoj bici s partizanske strane učestvovale vojvođanske brigade. Zato oni svake godine izražavaju zahvalnost Općini Jagodnjak na doprinosu i velikom gostoprimstvu. Ove godine ta zahvalnost dobila je i zvaničniji oblik pa je Jovo Baroševčić općinskoj načelnici Danijeli Mlinarević uručio Povelju SUBNOR-a AP Vojvodine za njezin “poseban doprinos na negovanju i razvijanju antifašističkih tradicija NOB-a i širenju međusobne saradnje i prijateljstva među narodima”. Usto, predsjednik Gradskog odbora SUBNOR-a Sremska Mitrovica Rada Korica – Bata, iz zahvalnosti Općini, uručio je načelnici umjetničku sliku.

Udruga “Štromfeld Aurel” iz Budimpešte

Veliki teret Bolmanske bitke podnijela je 15. vojvođanska brigada “Šandor Petefi”, sastavljena uglavnom od vojvođanskih boraca mađarske nacionalnosti. Prema sjećanjima političkog komesara te brigade Rudolfa Jontovića, objavljenima 1975. godine, u borbama kod Bolmana poginulo je 160 pripadnika te brigade, uključujući i komandanta Ferenca Kiša, koji je i sahranjem u kripti ispod spomenika u centru sela. Stoga u obilježavanju godišnjica Bolmanske bitke učestvuju jagodnjačko Vijeće mađarske nacionalne manjine pod predsjedništvom Marije Šagi, mađarski konzulat u Osijeku, pjevačka grupa iz Bolmanu susjednog Novog Bezdana, naseljenog uglavnom Mađarima, a od ove godine i nevladina organizacija lijevog usmjerenja pod imenom “Štromfeld Aurel” iz Budimpešte, koja se pored ostaloga bavi uređenjem zapuštenih mađarskih i sovjetskih vojnih grobišta te spomenika širom Mađarske. U Bolmanu su bili predsjednik te udruge Silard Kalmar, tajnik Esik Bence, članovi Kiš Ištvan i Jakab Robert te međunarodni sekretar Andrej Ogoljuk, istraživač i aktivist, koji je ruske nacionalnosti pa su drugi učesnici bolmanskog obilježavanja s njim mogli razgovarati na ruskom jeziku. Udruga je već sutradan na svojoj fejsbuk-stranici objavila videosnimak iz Bolmana.

Jovan Nedić, “Novosti” (broj 1371, 27. III. 2026)